Tekst: prof. Katarzyna Smyk Tradycja sypania kwietnych dywanów na Boże Ciało w Spycimierzu (gm. Uniejów, woj. łódzkie), wpisana 2018 roku na Krajową listę niematerialnego

Projekt „Kolędowanie na Rzeszowszczyźnie” realizowany przez Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej trwa i właśnie wchodzi w swoją najpiękniejszą fazę – rozmów, wypytywania, śpiewania, słuchania i przeglądania

Oprócz pięknych tradycji Bożego Narodzenia czy też świętowania Nowego Roku, Serbołużyczanie mają jeszcze kilka innych zimowych zwyczajów, które chciałabym tutaj krótko opisać. Skupię się na trzech najbardziej znanych, które stanowią: górnołuż. i dolołuż. nowolětka, (pol. nowolatki, niem. Neujährchen), górnołuż. ptači kwas, dolnołuż. ptaškowa swajźba (pol. ptasie wesele, niem. Vogelhochzeit) oraz górnołuż. přaza, dolnołuż. pśěza ( pol. prządka, niem. Spinte).

Tekst: dr Urszula Janicka-Krzywda Człowiek żyje w określonych cyklach, niezależ­nych od niego zdarzeń – pór roku, wegetacji w przyrodzie itp., dąży więc do

W dorocznej obrzędowości cyklu wiosennego istotną rolę odgrywa kilka symbolicznych atrybutów, takich jak woda i ogień oraz – wywodzące się już z tradycji chrześcijańskiej – figura Chrystusa Zmartwychwstałego czy baranka. W polskiej tradycji jest jeszcze jeden atrybut, który opisuję jako „zielona gałąź”.

Choinka, czyli drzewko iglaste, tradycyjnie przybierane na czas świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku, trafiła na ziemie Polski zaledwie przed dwustu laty. Jest więc zwyczajem młodym, lecz – co ciekawe dla badacza kultury – powszechnym dziś na całym obszarze Polski i wśród wszystkich warstw społecznych.

Wielki Tydzień oraz cykl związanych z nim uroczystości i obrzędów to ostatni tydzień Wielkiego Postu, przypadający pomiędzy dwiema wielkimi niedzielami: Palmową i Wielkanocną. Charakteryzuje się on bardzo bogatą liturgią, obfituje także w liczne tradycje ludowe, zwyczaje domowe i intensywne przygotowania świąteczne.

Pisanki, czyli współcześnie jajka barwione lub wzorzyście zdobione, dominują w naszej obrzędowości ludowej już od stuleci. Prawie na całym świecie są symbolem uniwersalnym, symbolem życia i rozrodczości, symbolem miłości i sił witalnych, a w Polsce także najbardziej charakterystycznym atrybutem świąt Wielkanocnych.

W polskiej tradycji Święta Bożego Narodzenia, ze względu na różnorodność obrzędów i zwyczajów, bogatą symbolikę oraz niepowtarzalny nastrój, zajmują miejsce szczególne. I choć należą one do najważniejszych i największych świąt w liturgii Kościoła powszechnego, to jednak, zwłaszcza w ostatnich latach, podkreśla się dość mocno ich rodzinny charakter.