Wycieczki po żuławskich domach podcieniowych

Szansa na Oskara

W internecie można już obejrzeć pierwsze dwa filmy z dokumentalnego cyklu poświęconego zabytkowym domom podcieniowym na Żuławach. Gorąco polecamy!

W sumie zaprosimy na dziesięć wyciecze​k po najstarszych, najciekawszych, ​najcenniejszych domach podcieniowych na Żuławach – mówi Agnieszka Jarzębska, koordynatorka​ projektu „S.O.S. dla żuławskich domów podcieniowych”,​ który  realizuje Centrum Spotkań Europejskich „Światowid”.

Pierwszy z filmów opowiada o jednym z największych żuławskich ​domów podcieniowych, który znajduje się we wsi Miłocin, w gminie Cedry Wielkie.

 – Właścicielem zabytku jest gmina, dzięki ​której mogliśmy​ zobaczyć, jak wygląda wnętrze tak dużego domu – mówi Agnieszka Jarzębska. – Dom w Miłocinie, choć przeznaczony na mieszkania dla wielu rodzin i o silnie przebudowanym wnętrzu, to jednak remontowany, dotrwał do naszych czasów. ​

Odnowiony dzięki Unii Europejskiej ​ma się stać zalążkiem „folwarku żuławskiego”. Celem władz gminy jest bowiem odtworzenie typowego gospodarstwa żuławskiego z XVII wieku. Kolejny odcinek to kolejny dom. Tym razem w Markusach.​ ​

 – W tym filmie zobaczymy dom w zagrodzie holenderskiej, typowej dla Żuław. Część mieszkalna, stodoła i obora są ze sobą połączone – w razie powodzi można było ​bez wychodzenia z domu np. nakarmić zwierzęta. Nieczęsto mamy okazję oglądać praktycznie niezmieniony układ pomieszczeń – dodaje Agnieszka Jarzębska.

Na stronach e​Światowid.pl oraz portEl.pl​, a wkrótce także w Telewizji Elbląskiej, będzie można obejrzeć w sumie 15 filmowych​ opowieści o domach podcieniowych, ​które powstały w ramach projektu „S.O.S. dla żuławskich domów podcieniowych”.

​Domy podcieniowe w większości są własnością prywatną, tylko niektóre ​można zwiedzać. Widzowie będą mieli taką okazję. O domach opowiedzą zarówno ich ​mieszkańcy, jak i eksperci. Każdy z filmów trwa od 20 do 30 minut.

Zdjęcia i wywiady były realizowane od marca do lipca, w zabytkach i instytucjach partnerskich, w tym w muzeach (Gdańsk, Elbląg, Nowy Dwór Gdański), oddziałach Narodowego Instytutu Dziedzictwa​ (Olsztyn, Gdańsk), urzędach ochrony zabytków (Elbląg, Olsztyn, Gdańsk). Scenariusze napisały: Agnieszka ​Jarzębska i Marta Hajkowicz, autorami zdjęć są: Tomasz Misiuk i Jacek Szulecki. Filmy powstaną także w wersji z napisami dla osób niesłyszących.

Na Żuławach zachowało się kilkadziesiąt domów podcieniowych. Pochodzą głównie z XVIII i XIX wieku, najstarsze z I poł. XVIII wieku. Nie wszystkie wpisan​​o​ do rejestru zabytków. Z roku na rok ich ubywa, popadają w ruinę, są rozbierane, przebudowywane. W przeważającej większości przypadków są w złym lub bardzo złym stanie. W większości mieszkają ludzie niezamożni, którzy nie są w stanie w odpowiedni sposób zatroszczyć się o zabytki, dbać o bieżące utrzymanie, niezbędne naprawy, konserwację.

Projekt „S.O.S. dla żuławskich domów podcieniowych” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Samorządu​ Województwa Warmińsko-Mazurskiego 

Partnerzy: Narodowy Instytut Dziedzictwa, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Olsztynie, wraz z delegaturą w Elblągu, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, Muzeum Narodowe w Gdańsku, Muzeum Archeologiczno – Historyczne w Elblągu, Muzeum Żuławskie w Nowym Dworze Gdańskim, Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego Klub Nowodworski, Stowarzyszenie Jantar

Patroni medialni: Polskie Radio Olsztyn, Polskie Radio Gdańsk, Portal KulturaLudowa.pl, Telewizja Elbląska, Elbląska Gazeta Internetowa portEl.pl, Dziennik Elbląski, Portal Kulturalny Warmii i Mazur eŚwiatowid.pl, portal społecznościowy ekulturalni.pl .

ZOBACZ FILMY

W cieniu domów. Miłocin – wspomnienie folwarku żuławskiego

W cieniu domów. Markusy – dom stary jak… Wielka Rewolucja Francuska

www.eswiatowid.pl

TESTTT