Dom podcieniowy z dowodem osobistym

Elbląska delegatura Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie ma w swoim archiwum m.in. zielone i białe karty ewidencyjne wielu żuławskich domów podcieniowych, kadr z materiału filmowego Jacka Szuleckiego

Elbląska delegatura Wojewódzkiego Urzędu Ochrony
Zabytków w Olsztynie ma w swoim archiwum m.in.
zielone i białe karty ewidencyjne
wielu żuławskich domów podcieniowych,
kadr z materiału filmowego Jacka Szuleckiego

Żuławskie domy podcieniowe – jak na domy zabytkowe przystało – mają nie tylko tzw. duszę, ale i swoje własne dowody osobiste. Chciałoby się z przekąsem napisać, że biurokracja wcisnęła się nawet pod strzechy. Jednak w tym wypadku zazwyczaj nielubiana biurokratyczna machina spełniła swoją pozytywną rolę.Dzięki niej możemy dowiedzieć się np. jak wyglądały zabytki, których już dawno nie ma.​

Ewidencja, czyli uporządkowanie np. dokumentów, przydaje się nam na każdym kroku. Od najmłodszych lat układamy w określonym i nam odpowiadającym porządku swoje znaczki, naklejki, gazety, itp. Ewidencja nie ominęła także zabytków architektury, w tym domów podcieniowych, którym przyglądamy się ostatnio dokładnie w ramach projektu S.O.S. dla żuławskich domów podcieniowych, realizowanego przez Centrum Spotkań Europejskich Światowid w Elblągu.

Prowadzeniem rejestru i ewidencji zabytków oraz gromadzeniem dokumentacji w tym zakresie zajmują się odpowiednio wyznaczone urzędy. My odwiedziliśmy jeden z nich. Przy ul. Św. Ducha w Elblągu, gdzie funkcjonuje elbląska Delegatura Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie, spotkaliśmy starszego inspektora Sławomira Mioduszewskiego. W archiwum tej placówki mieliśmy okazję zobaczyć zielone i białe karty ewidencyjne zabytków architektury, w tym także domów podcieniowych.

– My mówimy, że są to dowody osobiste danego obiektu, bo zawierają podstawowe o nim informacje – wyjaśnia Sławomir Mioduszewski. W kartach zapisane są m. in. dane dotyczące czasu powstania jednostki, właściciela, projektanta oraz podstawowe dane adresowe. Niby nic wielkiego, a jednak okazuje się, że zwłaszcza na kartach zielonych, czyli tych starszych, powstających tuż po II wojnie światowej, zapisane są informacje o domach podcieniowych, które już dziś nie istnieją. Są ich fotografie.

– To jest bezcenne źródło informacji o kulturze, historii i dziedzictwie tych terenów – mówi inspektor.

Karty ewidencyjne to nie jedyne dokumenty zawierające podobnie wartościowe dane. Są jeszcze inne, np. siedmiotomowa dokumentacja dotycząca tylko i wyłącznie domów podcieniowych.

– To jest taka inwentaryzacja fotograficzna tych domów, też już częściowo nie istniejących – mówi S. Mioduszewski. Na potwierdzenie swoich słów pokazuje domy nr 10 i 18 w Raczkach Elbląskich. Nie ma już żadnego z nich. – Są tylko tu, w tej dokumentacji i to właśnie nadaje sens naszej pracy – dodaje.

Projekt S.O.S. dla żuławskich domów podcieniowych​ Centrum Spotkań Europejskich Światowid realizuje wraz ​z partner​a​mi: Narodowy​m​ Instytut​em​ Dziedzictwa, Wojewódzki​m​ Urz​ędem Ochrony Zabytków w Olsztynie​ – wraz z delegaturą w Elblągu​, Wojewódzki​m​ Urz​ęd​em​ Ochrony Zabytków w Gdańsku, Muzeum Narodow​ym w Gdańsku, Muzeum Archeologiczno – Historyczn​ym w Elblągu, Muzeum Żuławski​m w Nowym Dworze Gdańskim, Stowarzyszenie​m​ Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego Klub Nowodworski​ i Stowarzyszeniem Jantar​.

Przedsięwzięcie dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz samorząd​u​ województwa warmińsko-mazurskiego.

Patroni medialni: Polskie Radio Olsztyn, Polskie Radio Gdańsk, Portal KulturaLudowa.pl, Telewizja Elbląska, Elbląska Gazeta Internetowa portEl.pl, Dziennik Elbląski, Portal Kulturalny Warmii i Mazur eŚwiatowid.pl , portal społecznościowy ekulturalni.pl.

Autork​a​ tekstu​​: Mart​a  Hajkowicz

Więcej informacji o projekcie na stronie: http://swiatowid.elblag.pl/pl/nasze-projekty/s.o.s-dla-u-awskich-domow-podcieniowych

TESTTT