Konteksty kultury ludowej Podlasia Tykocińskiego

Konteksty kultury ludowej Podlasia Tykocińskiego to projekt badawczy i edukacyjny, którego celem jest dokumentacja przemian kultury tradycyjnej gminy Tykocin.

Projekt można uznać za kontynuację oraz uaktualnienie badań ludoznawczych prowadzonych w drugiej połowie XIX wieku przez polskiego etnografa Zygmunta Glogera poprzez wprowadzenie nowoczesnych metod prezentacji, metodologii oraz uwzględnienie zagadnień badawczych wypracowanych przez folklorystykę, etnografię i antropologię kulturową ostatnich dziesięcioleci.

Projekt poświęcony jest dziedzictwu kulturowemu gminy Tykocin.

Pojęcie Podlasia Tykocińskiego stworzył Zygmunt Gloger – wybitny badacz przeszłości, archeolog i etnograf od dzieciństwa zafascynowany bogactwem folkloru i regionalnych tradycji tutejszych okolic.

Nieprzebraną skarbnicą były dla Glogera okalające Tykocin – centrum regionu promieniujące historią, szacowny gród Stefana Czarnieckiego, silny miejski ośrodek przedrozbiorowej Polski – włościańskie wsie i szlacheckie zaścianki, o których liczebności pomiędzy Narwią a Biebrzą do dziś świadczą charakterystyczne wieloczłonowe nazwy.

Według Glogera na kulturę narodową składał się związek tradycji chłopskiej i szlacheckiej, obyczaj wspólny dla dobrej szlachty zagrodowej i włościan.

W latach PRL-u świadomość kultury szlacheckiej była celowo i programowo eliminowana. Celem projektu jest odnalezienie w świadomości współczesnych mieszkańców wsi tego zróżnicowania – jeszcze do niedawna w okolicy Tykocina rozróżniano wsie szlacheckie i włościańskie, a ich mieszkańcy zachowywali zwyczaj nie wchodzenia pomiędzy sobą w związki małżeńskie.

Walorami projektu jest całościowe podejście badawcze, uchwycenie i opisanie wpływów oraz przemian, którym ulegała kultura tradycyjna w XX wieku. T

aka perspektywa ma sprzyjać szerszej refleksji oraz rozumieniu źródeł, autentyczności i specyfiki kultury ludowej we współczesnym kontekście, a także znaczenia kultury wsi dla dziedzictwa narodowego.Ważnym kontekstem dla rozwoju kultury ludowej Podlasia Tykocińskiego jest relacja z miastem – Tykocinem.

Realizowany projekt bada związki kultury wsi z kulturą małomiasteczkową. Małe miasto – dawny sztetl, centrum rzemiosła, handlu, ośrodek życia religijnego i kulturalnego – w XX wieku straciło na swoim ekonomicznym i kulturowym znaczeniu.

Zagłada społeczności żydowskiej, zanik tradycji rzemieślniczych oraz odebranie praw miejskich zdegradowało powojenny Tykocin do rangi wsi. Projekt dokumentuje historię i tradycję kultury mieszczańskiej Tykocina.

Platforma internetowa "Podlasie Tykocińskie" to kompleksowa dokumentacja materialnej i duchowej kultury regionu. W tworzenie strony zaangażowani są zarówno profesjonaliści (kulturolodzy, historycy), a także zwykli mieszkańcy.

* * *

Muzeum w Tykocinie Oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku oraz Centrum Badań nad Historią i Kulturą Małych Miast zapraszają na spotkanie“Konteksty kultury ludowej Podlasia Tykocińskiego“, które odbędzie się w sobotę dnia 10 grudnia 2011 r. o godz. 17.00 w Domu Talmudycznym, ul. Kozia 2

W programie:

  • Józef Markiewicz – prezentacja projektu " Konteksty kultury ludowej Podlasia Tykocińskiego" i strony internetowej www.tykocinregion.pl
  • Artur Gaweł – kierownik Białostockiego Muzeum Wsi – " Tradycyjne budownictwo drewniane na Podlasiu Tykocińskim"
  • Słowniki gwary tykocińskiej
  • Prezentacja broszury edukacyjnej
  • Zofia Rzędzian-Stokowska – " Podlaska kronika rodzinna"
  • Tykociński Rok Polski. Tradycje Adwentu. Pieśni adwentowe w wykonaniu tykocińskiego zespołu "Hetmanki". Gra na ligawie przed Muzeum na rozpoczęcie Roku

Zapraszamy na stronę internetową projektu: www.tykocinregion.pl


TESTTT