Zalipie. „Malowana chata” czyli… rozkwit kultury ludowej

Malowana chata w Zalipiu, fot. Ryszard Rabeszko

Malowana chata w Zalipiu
fot. Ryszard Rabeszko

W dniach 4-6 czerwca br. odbędzie się kolejna 47 edycja zalipiańskiego konkursu Malowana chata. W tym roku w konkursie, który ma celu kultywowanie pięknej tradycji malowania wiejskich domostw weźmie udział około 100 uczestników.

Zalipie to wieś położona w powiecie dąbrowskim. Ta niepozorna miejscowość słynie w całym regionie z malowanych chat. Kiedyś można tu było spotkać mnóstwo zabytków architektury ludowej. Niestety na miarę upływu czasu tradycyjnych wiejskich chat jest coraz mniej.

By zapobiec zaniechaniu kultywowania pięknej tradycji malowania wiejskich domostw od 1948 r. organizowano konkursy, w których brały udział kobiety-malarki z regionu. Odbywały się one co kilka lat, a od 1965 r. corocznie. Dzięki tym przedsięwzięciom kultura ludowa nie tylko nie zanika, ale wręcz rozkwita.

Największym autorytetem pośród malarek cieszyła się Felicja Curyłowa. To ona przedstawiała oceniającej komisji chaty godne uwagi. Kolejny rozkwit malarstwo zalipiańskie przeżyło w 1976 r. Wówczas organizatorzy konkursu zbadali teren i tym samym odkryli, że w regionie tym tworzą malarki, o których po pierwszym konkursie zapomniano.

Początkowo kobiety używały do uzyskania barwników wapno, glinkę i sadzę. Pędzle także wykonywały własnoręcznie. Malarki używały pełnych barw i nie znały cieniowania. Pierwotnie dominowały formy geometryczne i proste formy kwiatowe. Z czasem pojawiły się motywy ptaków i zwierząt.

Obecnie zdobione są także ściany i wnętrza nowoczesnych domów.
Malowane są zewnętrzne i wewnętrzne ściany, poziomy pas podmurówki, niekiedy okolice drzwi, ale też stajnie studnie i piwnice. Zalipianki zdobią także ceramikę, szklanki i inne szklane naczynia. Stosują do tego oczywiście nietoksyczne farby. Wykonują również wzory na tkaninie.

Myli się ten, kto uważa, iż malarstwo to jest jednolite. Otóż twórczość każdej z malarek nosi cechy indywidualne.

"Malowana chata" jest zatem okazją do przedstawienia swego talentu i umiejętności w następujących kategoriach:

1. Za malatury nowe, wykonane specjalnie na tegoroczny konkurs.

2. Za malatury zachowane z poprzednich lat, odnowione i prezentujące wysokie walory artystyczne.

3. Za popieranie sztuki ludowej.

4. Za malatury wykonane przez dzieci i młodzież.

Obecnie malowanych domów w Zalipiu jest nieco ponad 20. Miejmy nadzieję, że będzie ich coraz więcej, dzięki czemu turyści odwiedzający tę magiczną wieś będą mogli podziwiać szlak malowanych domostw.

PROGRAM

6 czerwca (Dom Malarekw Zalipiu)

Godz. 15: 00 – ogłoszenie wyników 47 Konkursu "Malowana Chata"

Godz. 15:45 – Występy artystyczne i konkursy:

– "Otfinowianie" -zespół folklorystyczny zaprezentuje suitę tańców ludowych i narodowych oraz przedstawienie teatralne "A moje wesele za granico bedzie…"

– "Jezioro Łabędzie" – spektakl przygotowany przez grupę teatralną "Epizod" z Gimnazjum w Szczucinie

– Małgorzta Cygan i Kinga Kogut – wokalistki Dąbrowskiego Domu Kultury

– "Nieczajnianie" – występ zespołu folklorystycznego

– "Sokoliki" – dziecięcy zespół tańca nowoczesnego

– "Artystyczny mix" – program artystyczny przygotowany przez uczniów Gimnazjum w Oleśnie

– "Wiarusy" – kapela podwórkowa

Godz. 21:00 – Gwiazda Programu: "Teatr Dzieci Ognia" – Taniec z ogniem, plucie i połykanie ognia

– Zabawa taneczna – gra zespół muzyczny "Potężne Kaczory"

IMPREZY TOWARZYSZĄCE:
– wystawa rękodzieła ludowego

– wystawa prac malarskich artystów z Powiśla Dąbrowskiego

– snycerstwo Romana Bodaka

– wyroby z wikliny Roberta Zięciny

– atrakcje dla dzieci

– stoiska gastronomiczne

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Starostwa Powiatowego w Dąbrowie Tarnowskie.

Organizatorem konkursu jest Muzeum Okręgowe w Tarnowie.

Źródło: www.muzeum.tarnow.pl

TESTTT