Kielce. „Święty Florian w tradycji ludowej i pożarniczej”

„Święty Florian”, wyk. Andrzej Cichoń, fot. archiwum STL

„Święty Florian”, wyk. Andrzej Cichoń
fot. archiwum STL

„Święty Florian w tradycji ludowej i pożarniczej” – to tytuł nowej wystawy czasowej w Muzeum Narodowym w Kielcach, czynnej od 4 do 31 maja 2010 r. w sali wystawowej przy ul. Orlej.

Kult świętego Floriana, jako orędownika w czasie pożarów, znany jest w Polsce od lat 20. XVI w.

Jego wizerunki – rzeźbione i malowane ustawiano w kapliczkach przydrożnych i przydomowych, na budynkach użyteczności publicznej, a od połowy XIX w. także na strażnicach. Wtedy bowiem – od czasu powstania pierwszych formacji straży ogniowych, Święty Florian stał się patronem i opiekunem polskich strażaków.

Do dzisiaj czczony jest bardzo uroczyście 4 maja, w dniu jego prawdopodobnej, męczeńskiej śmierci. Kult świętego przetrwał najdłużej w kulturze ludowej – jego wizerunki, jeszcze do niedawna, strzegły przed pożarem drewnianą zabudowę polskiej wsi.

Na wystawie do tej tradycji nawiązują wyobrażenia świętego Floriana, wykonane przez kilka pokoleń wiejskich artystów; najstarsze z nich, datowane jest na przełom XIX/XX wieku.

Autorami pozostałych prac, wzorowanych na rzeźbach kapliczkowych, są ludowi twórcy Ziemi Świętokrzyskiej Józef Jurkowski (1884-1966), Eugeniusz Pudło, Edward Janowski, Antoni Baran i Bogusław Porzucek.

Tradycję pożarniczą reprezentują na wystawie zabytkowe obiekty pochodzące ze zbiorów Wojewódzkiej Komendy Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach.

Są to pasy bojowe, toporki i hełmy strażackie stanowiące osobiste uzbrojenie strażaka, obiekty z dziedziny techniki pożarniczej – końcówki węży strażackich oraz pochodnie i urządzenia sygnalizujące wybuch pożaru, jak: tyfon i trąbki: bekadło i sygnałówka.

O działalności Ochotniczych i Zawodowych Straży Pożarnych początku XX stulecia świadczą druki, fotografie, pamiętniki i materiały o charakterze archiwalnym.

Najwcześniejszy okres działalności pożarniczej w naszym regionie obejmujący lata: 1873-1923 przedstawia niezwykle cenny obiekt z tej kolekcji – Złota Księga Straży Ogniowej Ochotniczej w Kielcach. Jej bogato zdobiona skórzana oprawa zawiera herb Kielc, strażackie symbole: hełm, dwa skrzyżowane topory oraz wstęgę z wizerunkiem Świętego Floriana.

Wewnątrz księgi złożyli swoje podpisy z datą 1923 r., m.in. prezydent miasta Kielce – Mieczysław Łukasiewicz i wojewoda kielecki Ignacy Manteuffel.

Ten sam okres dokumentuje gablota z 26 odznakami i dyplomem przyznającym Kieleckiej Ochotniczej Straży Pożarnej Złoty Znak Związku Floriańskiego w dowód uznania za 50-letnią działalność (1873-1923), należąca do najcenniejszych zabytków Muzeum Narodowego w Kielcach.

Ekspozycja ze zbiorów Wojewódzkiej Komendy PSP i Muzeum Narodowego w Kielcach przygotowana została w ramach Ogólnopolskich Obchodów Dnia Strażaka – Kielce 2010 oraz 60. rocznicy powołania Wojewódzkiej Komendy Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach.

Kurator wystawy – Janina Skotnicka.

Źródło: www.mnki.pl

TESTTT