Muzyka ludów Europy. Ukraina archaiczna

Ukraina archaiczna, fot. organizatorzy

Ukraina archaiczna
fot. organizatorzy

W dniach 1-2 października Muzeum Etnograficzne Toruniu rozbrzmi archaicznymi dźwiękami rodem z Ukrainy.

W ramach kolejnej odsłony cyklu Muzyka Ludów Europy zaplanowano dwudniowe warsztaty pieśni ukraińskich oraz pokaz filmów o spotkaniu z wiejską muzyką ukraińskiego Polesia w ramach projektu "Ukraina archaiczna i współczesna – Pieśni i ludzie". Zwieńczeniem imprezy będzie koncert grupy Z lasu.

Grupa Z lasu skupia osoby, które wzięły udział w projekcie "Ukraina archaiczna i współczesna – Pieśni i ludzie", od wielu lat zaangażowane w zbieranie, rekonstruowanie i wykonywanie tradycyjnych pieśni z rejonu Ukrainy Zachodniej, Polski, Rosji Południowej.

Rozpoczęte w 2000 roku wyjazdy na Polesie przez następne 10 lat stały się istotną częścią życia tych osób. Najpierw były to wyjazdy w poszukiwaniu starych pieśni i pamiętających je śpiewaków, a potem już po prostu – do ludzi, do przyjaciół.

Spotkaliśmy tam śpiewaków, starszych ludzi, którzy stali nam się bardzo bliscy i z czasem, ważniejsi od samych pieśni. Jesteśmy amatorami, nie zajmujemy się folklorem zawodowo. Znamy płyty wydawane przez folklorystów, wiemy, że materiał muzyczny z tych terenów jest starannie zbierany przez profesjonalistów z Równego i z Kijowa.

Tymczasem nasz projekt powstał po to, aby dodać do pracy profesjonalnych etnomuzykologów nowy element – aby zatrzymać się i pokazać ludzi, konkretnych wykonawców, wydobyć ich z cienia, nobilitować. Aby, po pierwsze, okazać im w ten sposób wdzięczność za to, że obdarowali nas tak hojnie swoimi pieśniami, swoim czasem, życzliwością.

Po drugie: aby nobilitować samą muzykę, podnieść jej prestiż w jej własnym środowisku a także uczynić bardziej komunikatywną dla szerszego grona osób, które zwykle w ogóle się z nią nie stykają – mówi Jagna Knittel, etnolożka i dziennikarka.

Od kilku lat podczas wyjazdów badawczych gromadzi materiały filmowe. "Takich pieśni sobie szukam" jest pierwszym zrealizowanym przez nią filmem, jednym z dwóch, które 2 października będzie można obejrzeć w Muzeum.

W tych dniach chętni będą mogli zmierzyć się w techniką śpiewu archaicznego, nazywaną często głosem "białym" podczas dwudniowych warsztatów, prowadzonych przez Jagnę Knittel (Muzyka z Drogi), Ewę Grochowską (Kapela Braci Dziobaków) oraz Tarasa Shumeyko (Seliuky, Muzyka z Drogi, Krzaki, Warszawa Wschodnia).

Uczestnicy warsztatów poznają tradycje wokalne Ukraińskiego Polesia, Wielkiej Ukrainy i Kubania. Owoce swojej pracy zaprezentują podczas koncertu.

Warsztaty płatne: 80 zł/8 h | Obowiązują zapisy: edukacja@etnomuzeum.pl
Projekcje filmów i koncert – bilety: 3 zł – ulgowy, 5 zł – normalny, 10 zł – rodzinny

Informacje o filmach:

Film: "Takich pieśni sobie szukam"

Film powstał pod wpływem spotkania dwóch światów. Jeden z nich to młodzi ludzie z miast – najpierw to były dziewczyny z Warszawy, a później dołączyło do nich kilka osób z innych miast Polski i Ukrainy, miłośnicy muzyki tradycyjnej, którzy dotarli na Polesie w poszukiwaniu archaicznych pieśni – chcieli je nagrywać i uczyć się ich.

Drugi świat, to wiejscy artyści, śpiewacy, z poleskich wsi Perebrody i Stari Koni, leżących na pograniczu ukraińsko-białoruskim. To ludzie, którzy kiedyś pełnili w swej społeczności istotną rolę, a dziś, kiedy od kilkudziesięciu lat muzyka tradycyjna jest tam już zupełnie niepopularna, żyją trochę na marginesie, a ich talenty muzyczne zostały zapomniane zarówno przez wieś jak i przez nich samych.

Ci starzy ludzie dzięki przybyszom "z innego świata" odnaleźli motywację żeby znów śpiewać, poprzez pieśni odżył w nich świat ich młodości. Między nimi a przybyszami z miast zrodziła się szczególna więź, pełna radości z odnalezienia wspólnej pasji, jaką jest śpiewanie.

Film pokazuje wiejskich wykonawców – ich zmysł artystyczny, ich humor, ich pasję śpiewania i ich świat widziany oczami "przybyszów". Zdjęcia do filmu powstawały podczas wieloletnich, kolejnych przyjazdów twórców filmu na Polesie.

Czas filmu – 35 min, rok produkcji – 2008

Film "Wieś Swarycewycze":

Film opowiada o wsi Swarycewycze, leżącej na Ukrainie, na pograniczu białorusko-ukraińskim. Jest ona przykładem świata, w którym współczesność współgra z archaicznością, w którym kwitnie życie – rodzą się dzieci, młodzież funkcjonuje w realiach dzisiejszej rzeczywistości, a jednocześnie w tej samej rzeczywistości jest miejsce dla Przodków, dla dusz zmarłych, dla obrzędów i sacrum.

Czas filmu – 25 min, rok produkcji – 2010

Grupa "Z lasu" to uczestnicy projektu "Ukraina archaiczna" (Jagna Knittel, Maniucha Bikont, Ewa Grochowska, Joanna Gancarczyk, Julita Charytoniuk i Joanna Błaszczyk). To osoby z różnych stron Polski, członkinie różnych zespołów z nurtu rekonstrukcji muzyki tradycyjnej. Wspólnie pracują od 2008 roku, od czasu realizacji projektu, a praca ich odbywa się głównie podczas wspólnych wyjazdów na Polesie.


opr. Marta Domachowska

TESTTT