W Łążku Garncarskim trwają XIX Ogólnopolskie Spotkania Garncarskie, które odbywają się w dniach 2–4 lipca. Wydarzenie od lat gromadzi mistrzów garncarstwa, ceramików oraz pasjonatów tradycyjnego rzemiosła z całej Polski. Tegoroczna edycja rozpoczęła się w wyjątkowy sposób, nawiązując do dawnych zwyczajów garncarskich.
O świcie uczestnicy spotkań pod przewodnictwem mistrza garncarskiego Adama Żelazko udali się nad pobliską rzekę Bukowa, gdzie własnoręcznie wydobywali glinę – surowiec, z którego od pokoleń korzystali miejscowi garncarze. Następnie glina została przewieziona do pracowni, gdzie rozpoczął się proces jej przygotowania do dalszej obróbki.
Jesteśmy w Łążku Garncarskim w pracowni u pana Adama Żelazko i niezmiennie od 19 lat organizujemy tutaj Ogólnopolskie Spotkania Garncarskie, na które zapraszamy garncarzy z Łążka oraz z całej Polski – zarówno z uznanych ośrodków garncarskich, jak i z pracowni ceramicznych, które od niedawna zajmują się ceramiką. To osoby sprawdzone, prowadzące wartościowe warsztaty i aktywnie rozwijające tradycje ceramiczne – podkreśla Justyna Flis, dyrektor Muzeum Regionalnego w Janowie Lubelskim, organizator wydarzenia.
Motywem przewodnim tegorocznych Spotkań jest przeróbka gliny – etap często niewidoczny dla odbiorców gotowych wyrobów, a jednocześnie mający kluczowe znaczenie dla jakości pracy garncarza. Uczestnicy mają okazję poznać cały proces – od wydobycia surowca po jego przygotowanie do toczenia na kole garncarskim.
W tym roku zajęliśmy się przeróbką gliny. To pierwszy etap przygotowujący materiał do pracy na kole garncarskim lub formowania ręcznego. Spotkania rozpoczęliśmy nietypowo, a jednocześnie bardzo tradycyjnie – od porannego kopania gliny. Pojechaliśmy nad rzekę Bukowa, skąd od zawsze pozyskiwano glinę w Łążku. Przywieźliśmy cały wóz surowca, który jest teraz przygotowywany do dalszej pracy. Uczestnicy poznają zarówno dawne metody przeróbki gliny, takie jak deptanie czy struganie strugiem, jak i współczesne rozwiązania z wykorzystaniem walców napędzanych silnikiem – dodaje Justyna Flis.
Ogólnopolskie Spotkania Garncarskie od dziewiętnastu lat są przestrzenią wymiany doświadczeń, doskonalenia warsztatu oraz pielęgnowania unikatowych tradycji garncarskich regionu. Wydarzenie integruje środowisko garncarzy z całego kraju i przypomina o bogatym dziedzictwie Łążka Garncarskiego.
Łążek Garncarski, jak sama nazwa wskazuje, jest jednym z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych ośrodków garncarskich w Polsce. Tradycje garncarskie sięgają tu XVIII wieku, a umiejętności związane z obróbką gliny i toczeniem naczyń były przekazywane z pokolenia na pokolenie w rodzinach garncarskich. Charakterystyczna dla Łążka ceramika wyróżnia się bogatym zdobnictwem, geometrycznymi i roślinnymi ornamentami oraz charakterystycznym motywem kogucika. Przez stulecia miejscowi rzemieślnicy pozyskiwali glinę z okolicznych pól i rzeki Bukowej, a ich wyroby trafiały daleko poza region, zyskując uznanie za wysoką jakość wykonania i niepowtarzalny styl.
Dziś Ogólnopolskie Spotkania Garncarskie są nie tylko okazją do wymiany doświadczeń między twórcami, ale także ważnym elementem ochrony i popularyzacji tego wyjątkowego dziedzictwa kulturowego.
Tekst: Krzysztof Butryn, foto: Krzysztof Butryn, Muzeum Regionalne w Janowie Lubelskim