W gwarze wielkich miast usłyszeć można echa wielu tradycji. Rytm ulicznych procesji, atmosfera jarmarków, lokalne opowieści, praktyki sąsiedzkie i środowiskowe to dziedzictwo, które dziś zyskuje widoczność i rangę: jest opisywane, promowane a także instytucjonalizowane. Podczas konferencji „Interpretacja dla ochrony dziedzictwa. Miejskie tradycje” (Poznań, 15-16.10.2026) chcemy wspólnie przyjrzeć się korzyściom i napięciom, jakie temu towarzyszą oraz porozmawiać, jak interpretacja może wspierać odpowiedzialną ochronę i krytyczne rozumienie miejskich tradycji. Zapraszamy do składania propozycji referatów.
Współczesne miasta i metropolie można postrzegać jako laboratoria hybrydowych tradycji, łączących praktyki różnych jednostek, grup, klas, środowisk, instytucji oraz podmiotów nie-ludzkich. To dynamiczne, negocjowalne i wielogłosowe dziedzictwo miast, które w perspektywie UNESCO mieści się w obszarze niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Konferencja poświęcona jest współczesnym formom miejskiego niematerialnego dziedzictwa oraz pytaniu o jego ochronę i możliwość funkcjonowania poza usankcjonowanym dyskursem dziedzictwa.
Zapraszamy do analizy miejskich ekosystemów dziedzictwa. Interesuje nas specyfika dużych miast i metropolii, w których coraz silniej kształtują się odrębne tradycje i tożsamości. W polu uwagi znajdują się zarówno praktyki „długiego trwania” (np. tradycyjne rzemiosła, obrzędowość religijna i świecka, kulinaria, język i idiomy miejskie,), „miejskie nowinki” (np. targi śniadaniowe, miejskie ogrodnictwo, mikro-rytuały dzielnicowe, święta uliczne, festiwale) a także formy upamiętnień i narracji lokalnych oraz wiedza i praktyki przyrodnicze, w których współwystępują depozytariusze, samorządy, instytucje kultury i nauki, NGO, ruchy miejskie i sektor prywatny.
W centrum sytuujemy interpretację dziedzictwa jako narzędzie poznawcze, edukacyjne i polityczne. Rozumiemy ją za Freemanem Tildenem, jako proces nadawania znaczeń oraz praktykę komunikacyjną, która może wspierać ochronę dziedzictwa, ale też ujawniać napięcia i problematyzować jego społeczne funkcjonowanie.
W warunkach osłabienia więzi generacyjnych, atomizacji społeczeństwa i polikryzysów, praktyki niematerialnego dziedzictwa mogą pełnić funkcję „tkanki łącznej”: wytwarzają mikrosfery wspólnotowe, rozpoznawalne rytuały i rytmy życia codziennego. Jednocześnie pojawia się pytanie o trwałość, przekaz i zmianę międzypokoleniową i środowiskową oraz odpowiedzialność zarządczą i naukowo-badawczą.
Proponowane zagadnienia (obszary tematyczne):
- Identyfikacja i charakterystyka niematerialnego dziedzictwa kulturowego w metropoliach i dużych miastach
- Wyzwania i potencjał interpretacji dziedzictwa w ochronie dziedzictwa niematerialnego
- Krytyczne studia nad dziedzictwem w badaniach miejskich tradycji
- Trwałość, więzi, przekaz. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w obliczu pustki socjologicznej
- Szansa czy zagrożenie? Instytucjonalizacja, turystyka i nadmierna turystyka (overtourism), komercjalizacja, teatralizacja, festiwalizacja dziedzictwa kulturowego
- Zarządzanie dziedzictwem a studia nad bezpieczeństwem miast, praktyki sekurytyzacji, strategie odporności
Zapraszamy do zgłaszania propozycji referatów, które dotyczyć będą teoretycznych i praktycznych aspektów niematerialnego dziedzictwa kulturowego w powiązaniu z filozoficznym lub narzędziowym namysłem nad interpretacją dziedzictwa. Wystąpienia mogą obejmować zarówno rozważania teoretyczne, jak i refleksje płynące z analizy studiów przypadku z zakresu wystawiennictwa, turystyki, edukacji czy animacji społecznej.
Propozycje referatów należy zgłaszać poprzez formularz zgłoszeniowy do 15 kwietnia 2026 roku. O przyjęciu referatu decyduje Rada Naukowa, która dokonuje ślepej oceny abstraktów pod kątem merytorycznym.
Informacja o referatach przyjętych przez Radę Naukowy zostanie wysłana drogą mailową do 31 maja 2026 roku.
Wszelkie pytanie prosimy kierować na adres: konferencja@pcd.poznan.pl