„Podkast z tradycją” to luźne rozmowy redakcji kulturaludowa.pl o kulturze ludowej i jej miejscu we współczesnym świecie. Spotykamy się z twórcami ludowymi, etnografami, animatorami i regionalistami, by porozmawiać o zwyczajach, muzyce, sztuce, wydarzeniach i tym, co dzieje się wokół nich dziś. To rozwinięcie tematów znanych z portalu – dla słuchaczy, którzy chcą wiedzieć więcej o tradycji w nowoczesnym kontekście. W podkaście nie tylko rozmawiamy o teraźniejszości, ale także wracamy pamięcią do wyjątkowych nagrań z Archiwum Stowarzyszenia Twórców Ludowych, przypominając głosy i historie twórców z minionych lat.
W ramach „Podkastu z tradycją” powstają również audycje tematyczne – m.in. seria „Twórcy ludowi dzieciom” oraz cykl „Z archiwum Stowarzyszenia Twórców Ludowych”, dzięki którym tradycja ukazywana jest z różnych perspektyw i dla różnych odbiorców.
Odcinki „Podkastu z tradycją”:
Jak powstają ludowe wiersze i opowiadania? – Elżbieta Wojtowicz [Twórcy ludowi dzieciom]
Prowadzący: Ania i Krzysztof Butrynowie Realizacja: Krzysztof Butryn Wydawca: Stowarzyszenie Twórców Ludowych...
Prowadzący: Ania i Krzysztof Butrynowie
Realizacja: Krzysztof Butryn
Wydawca: Stowarzyszenie Twórców Ludowych i portal KulturaLudowa.pl 2026
Projekt sfinansowano ze środków Unii Europejskiej NextGenerationEU w ramach Krajowego Planu Odbudowy KPO.
W pracowni instrumentów ludowych – Zbigniew Butryn [Twórcy ludowi – dzieciom]
W tym odcinku podcastu „Twórcy ludowi dzieciom” wybieramy się do niezwykłej pracowni koło Janowa Lubelskiego,...
W tym odcinku podcastu „Twórcy ludowi dzieciom” wybieramy się do niezwykłej pracowni koło Janowa Lubelskiego, w której dawne dźwięki ożywają na nowo dzięki Zbigniewowi Butrynowi – budowniczemu ludowych instrumentów muzycznych.
Bohaterem odcinka będzie suka biłgorajska – staropolski instrument smyczkowy, który dzięki pasji, cierpliwości i wieloletnim poszukiwaniom został zrekonstruowany po latach zapomnienia. Dowiemy się, jak powstają ludowe instrumenty, jakie historie kryją się za ich odtwarzaniem i dlaczego warto pielęgnować muzyczne tradycje.
Prowadzący: Ania i Krzysztof Butrynowie
Realizacja: Krzysztof Butryn
Wydawca: Stowarzyszenie Twórców Ludowych i portal KulturaLudowa.pl 2026
Projekt sfinansowano ze środków Unii Europejskiej NextGenerationEU w ramach Krajowego Planu Odbudowy KPO.
Etnograf i twórca ludowy. Kim są i czym się zajmują? – Mariola Tymochowicz [Twórcy ludowi dzieciom]
W kolejnym odcinku podcastu „Twórcy ludowi dzieciom” zapraszamy na wyjątkowe spotkanie – tym razem nie z...
W kolejnym odcinku podcastu „Twórcy ludowi dzieciom” zapraszamy na wyjątkowe spotkanie – tym razem nie z twórcą ludowym, lecz z etnografką prof. Mariolą Tymochowicz z UMCS w Lublinie.
Wspólnie spróbujemy odpowiedzieć na pytania: kim jest etnograf i czym się zajmuje? Kto to właściwie jest twórca ludowy i jaką rolę pełni dziś? Porozmawiamy także o współczesnej kondycji kultury ludowej – czy tradycja nadal żyje i jak odnajduje się w dzisiejszym świecie.
Nie zabraknie również opowieści o strojach ludowych – ich znaczeniu, symbolice i tym, jak zmieniały się na przestrzeni lat, na przykładzie serii książkowej „Stroje tradycyjne województwa lubelskiego”, której autorką jest nasza dzisiejsza rozmówczyni.
* * *
Realizacja: Krzysztof Butryn
Stowarzyszenie Twórców Ludowych 2026
Projekt sfinansowano ze środków Unii Europejskiej NextGenerationEU w ramach Krajowego Planu Odbudowy KPO.
Literatura ludowa dla najmłodszych – Donat Niewiadomski [Twórcy ludowi – dzieciom]
Kontynuujemy naszą podróż w świat tradycji. W dzisiejszym odcinku porozmawiamy z dr Donatem Niewiadomskim –...
Kontynuujemy naszą podróż w świat tradycji.
W dzisiejszym odcinku porozmawiamy z dr Donatem Niewiadomskim – historykiem literatury i folklorystą, od lat związanym ze Stowarzyszeniem Twórców Ludowych. Jest redaktorem naczelnym serii „Dziedzictwo” STL oraz współtwórcą książeczek „Twórcy ludowi dzieciom”.
Tym razem przyjrzymy się bliżej temu, jak powstawała seria książeczek „Twórcy ludowi dzieciom”, która dała nam tytuł i inspirację do projektu, w ramach którego powstaje między innymi niniejsza audycja. Dowiemy się, ile ukazało się jej części, kto tworzył te publikacje w latach 80. i 90. XX wieku oraz jakie idee im przyświecały.
Zapytamy również naszego gościa, skąd wzięło się jego zainteresowanie literaturą ludową i czy możemy dziś mówić o dziecięcej literaturze ludowej.
Zapraszamy do słuchania.
* * *
Realizacja: Krzysztof Butryn
Stowarzyszenie Twórców Ludowych 2026
Projekt sfinansowano ze środków Unii Europejskiej NextGenerationEU w ramach Krajowego Planu Odbudowy KPO.
Gdyby nie kasety wideo, nie grałbym na cymbałach wileńskich… – Paweł Grupkajtys
Paweł Grupkajtys, cymbalista urodzony w 1981 r. w Nowej Wsi Ełckiej. Naukę gry na cymbałach rozpoczął w 1994...
Paweł Grupkajtys, cymbalista urodzony w 1981 r. w Nowej Wsi Ełckiej. Naukę gry na cymbałach rozpoczął w 1994 r. w Domu Kultury w Nowej Wsi Ełckiej po kierunkiem Wacława Kułakowskiego. Laureat licznych konkursów i festiwali m.in. nagroda na Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym. Obecnie cymbalista kapeli Chłopcy z Nowoszyszek. Stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2016 r.)
W rozmowie opowiada m.in. o swoich początkach gry na cymbałach pod okiem mistrza Wacława Kułakowskiego, a także o lekcjach gry, które prowadzi w swoim regionie.
Rozmawiał i zrealizował: Krzysztof Butryn
Foto: Paweł Grupkajtys i Wacław Kułakowski, fot. Krzysztof Kiziewicz
Stowarzyszenie Twórców Ludowych
Kroszonka opolska ma się dobrze… – Stefania Topola [Z archiwum STL]
Pozostając w klimacie świątecznym zapraszam do wysłuchania archiwalnej rozmowy ze Stefania Topolą– jedną z...
Pozostając w klimacie świątecznym zapraszam do wysłuchania archiwalnej rozmowy ze Stefania Topolą– jedną z najwybitniejszych kroszonkarek Opolszczyzny, która od lat z pasją podtrzymuje i rozwija tę wyjątkową tradycję.
Jak powstaje ludowa rzeźba? – spotkanie z Adamem Lipą [Twórcy ludowi –dzieciom]
W kolejnym odcinku podcastu „Twórcy ludowi dzieciom” odwiedzamy pracownię Adama Lipy – rzeźbiarza, który z...
W kolejnym odcinku podcastu „Twórcy ludowi dzieciom” odwiedzamy pracownię Adama Lipy – rzeźbiarza, który z pasją kontynuuje rodzinne tradycje.
Artysta opowie nam o swoim dzieciństwie i pierwszych krokach w świecie rzeźby, które stawiał u boku swojego taty, Czesława Lipy. To właśnie tu, w domowej pracowni, narodziła się jego miłość do drewna i sztuki ludowej. Usłyszycie o codziennej pracy twórczej oraz o niezwykłych i czasem zaskakujących sytuacjach, jakie przytrafiają się podczas rzeźbienia.
Adam Lipa jest rzeźbiarzem kontynuującym tradycje rodzinne, a podobnie jak jego ojciec należy do Stowarzyszenia Twórców Ludowych. Obecnie zajmuje się rzeźbą zawodowo, a praca twórcza wypełnia całe jego życie.
Tworzy głównie w drewnie, podejmując zarówno tematykę sakralną, jak i świecką. W jego pracach pojawiają się m.in. Chrystus Frasobliwy, anioły, Madonny, kapliczki, muzykanci czy postacie z życia wsi. Najczęściej pozostawia naturalny kolor drewna, czasem sięga po bejcę, rzadziej wprowadza dodatkowe barwy, wydobywając z materiału jego naturalne piękno.
To opowieść o pasji, tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie i o tym, jak z kawałka drewna rodzi się sztuka.
Realizacja: Krzysztof Butryn
Stowarzyszenie Twórców Ludowych 2026
Projekt sfinansowano ze środków Unii Europejskiej NextGenerationEU w ramach Krajowego Planu Odbudowy KPO.
Przywołówki dyngusowe w Szymborzu [Z archiwum STL]
W Niedzielę Wielkanocną „kawalerowie szymborscy” już po raz kolejny zorganizowali przywołówki dyngusowe –...
W Niedzielę Wielkanocną „kawalerowie szymborscy” już po raz kolejny zorganizowali przywołówki dyngusowe – wyjątkowy zwyczaj, który przetrwał do dziś w Szymborzu, dawnej wsi, a obecnie dzielnicy Inowrocławia.
Przywołówki dyngusowe to obrzęd związany ze Świętami Wielkanocnymi, niegdyś bardzo rozpowszechniony na Kujawach. Przed II wojną światową był powszechnie praktykowany, a w niektórych miejscowościach przetrwał jeszcze do lat 60. XX wieku. Dziś żyje już tylko w Szymborzu.
Tradycję tę podtrzymują członkowie Stowarzyszenia Klubu Kawalerów, którego historia sięga przełomu lat 1833 i 1834 roku. To wyjątkowa grupa mężczyzn – zgodnie z nazwą są to kawalerowie, cieszący się nienaganną opinią. W wielu przypadkach przynależność do Klubu przekazywana jest z pokolenia na pokolenie.
Ten unikatowy, kujawski zwyczaj, został w 2016 roku wpisany na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
W dzisiejszej audycji sięgamy do Archiwum Stowarzyszenia Twórców Ludowych. Posłuchamy nagrania zarejestrowanego przeze mnie w 2016 roku. Moimi rozmówcami byli Tomasz Rolirad – kawaler i prezes Klubu Kawalerów, oraz Paweł Małachowski.
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy.
Krzysztof Butryn
Superbohaterowie z wiejskiego podwórka – Łukasz Ciemiński [Twórcy ludowi – dzieciom]
Witajcie w pierwszym odcinku podcastu z serii „Twórcy ludowi dzieciom” realizowanym przez Stowarzyszenie...
Witajcie w pierwszym odcinku podcastu z serii „Twórcy ludowi dzieciom” realizowanym przez Stowarzyszenie Twórców Ludowych i portal KulturaLudowa.pl w ramach programu KPO dla Kultury.
Na początek zapraszamy Was na spotkanie z Łukaszem Ciemińskim, który opowie o „superbohaterach z wiejskiego podwórka”. Dziś zabierzemy Was w podróż do świata, gdzie sacrum splata się z codziennością, a święci nie mieszkają wyłącznie w złotych ramach ikon, lecz chodzą polnymi drogami, zaglądają do stodół i czuwają nad rytmem wiejskiego życia. Przyjrzymy się ludowym świętym – postaciom, które przez pokolenia były nie tylko obiektem wiary, ale też cichymi towarzyszami pracy, trosk i nadziei.
Kim byli dla naszych przodków? Opiekunami od pogody, urodzaju, zdrowia, a może kimś znacznie bliższym? W tym odcinku odkryjemy, jak rodziły się ich historie i dlaczego do dziś mają swoje miejsce w pamięci i tradycji wiejskich społeczności.
Realizacja: Łukasz Ciemiński, Krzysztof Butryn
Stowarzyszenie Twórców Ludowych 2026
Projekt sfinansowano ze środków Unii Europejskiej NextGenerationEU w ramach Krajowego Planu Odbudowy KPO.
XVIII Międzypowiatowy Przegląd Kolęd i Pastorałek w Modliborzycach
17 stycznia 2016 r. w Modliborzycach na Lubelszczyźnie odbył się XVIII Międzypowiatowy Przegląd Kolęd i...
17 stycznia 2016 r. w Modliborzycach na Lubelszczyźnie odbył się XVIII Międzypowiatowy Przegląd Kolęd i Pastorałek. Zapraszamy do posłuchania relacji.