Artykuły

Znaki wiary i pamięci – wystawa w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie

Znaki wiary i pamięci – wystawa w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie

W Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie od 24 kwietnia do 17 sierpnia 2008 r .można było oglądać dość niecodzienną wystawę zatytułowaną „Znaki wiary i pamięci. Kapliczki, krzyże i figury przydrożne”, która jest jednocześnie wstępem do jubileuszowych obchodów 120-lecia istnienia Muzeum.

Tradycja w naszym czasie

Tradycja w naszym czasie

Tradycja jest naszym uobecnionym trwaniem w przestrzeni Czasu. Niematerialne wartości stanowią zaś pierwotną wartość systemów kulturowych. Z nich sublimowały się wartości materialne, dopełniające obrazu kultury każdej ludzkiej wspólnoty.

Wielkanoc na Podolu

Wielkanoc na Podolu

Wielkanoc jest punktem kulminacyjnym w katolickiej liturgii przygotowań Wielkiego Postu, Niedzieli Palmowej, Wielkiego Tygodnia wraz z Triduum Paschalnym. “Wielkanoc do tej pory wyznaczają słońce i księżyc, podobnie jak przed wiekami ustalały termin hebrajskiego święta Pesach. Gdy ziemia pozwala słońcu przekroczyć równik (około 21 marca), a księżyc osiągnie fazę pełni, zawsze w pierwszą niedzielę po tych wydarzeniach następuje Wielkanoc”.

Z historii tańca ludowego na Śląsku Cieszyńskim

Z historii tańca ludowego na Śląsku Cieszyńskim

Taniec na Śląsku Cieszyńskim, a szczególnie w Beskidzie Śląskim, ściśle związany był z obrzędowością doroczną i rodzinną, między innymi z okresem bożonarodzeniowym – z chodzeniem po kolędzie, świętem Trzech Króli, mikołajami (zwyczajem występującym tylko w tym regionie etnograficznym), i wielkanocnym – z marzanną czy goikiem.

Współczesne życzenia świąteczne z okazji Bożego Narodzenia i Nowego Roku

Współczesne życzenia świąteczne z okazji Bożego Narodzenia i Nowego Roku

Życzenie to niezwykle istotna kategoria kulturowa nie tylko dla współczesności ale także dla zachowań typu tradycyjnego. W kulturze ludowej różnych narodów rozwinęły się specjalne, obrzędowe formy przekazywania życzeń. Szczególnie charakterystyczne związane są z cyklami obrzędów dorocznych, w tym zimowych i wiosennych.

Co pokazał korowaj? O zwyczajach związanych z korowajem

Co pokazał korowaj? O zwyczajach związanych z korowajem

Korowaj jest obrzędowym ciastem charakterystycznym dla wschodnich rejonów Polski, a także dla Ukrainy i Białorusi, gdzie zwyczaj jego wypiekania jest kultywowany. Na Podlasiu był pieczony na Zwiastowanie, 7 kwietnia oraz w dniu św. Jerzego, przypadającym na 6 maja. Na Zwiastowanie NMP piekło się tzw. busowe łapy, wkładane później do bocianiego gniazda.

Literatura ludowa. Stan współczesny (część 2)

Literatura ludowa. Stan współczesny (część 2)

Biorąc pod uwagę rodzaje i gatunki literackie należy stwierdzić, że współczesną literaturę ludową współtworzy przede wszystkim liryka, w dalszej kolejności proza autorska, następnie zapisy przywoływanych z międzypokoleniowej pamięci tradycyjnych wierzeń, obrzędów, zwyczajów i obyczajów. Spotyka się również teksty satyryczne i pamfletowe o aktualnej tematyce, fraszki i inne formy epigramatyczne.

Literatura ludowa. Tendencje i perspektywy rozwoju (część 3)

Literatura ludowa. Tendencje i perspektywy rozwoju (część 3)

Literatura ludowa nie jest nadal całkowicie rozpoznana, m.in. z powodu właściwej sobie dynamiki rozwojowej, zmieniających się uwarunkowań społeczno-kulturowych, a także w wyniku pozostawania wielu utworów w rękopisach. Nie ma ponadto spójnego systemu informacji o zasobach archiwalnych, wspólnej bazy danych osobowych o zasięgu ogólnopolskim, a druki zwarte są w większości edycjami niskonakładowymi. W takim stanie rzeczy trudno formułować uogólnienia i wytyczać linie rozwoju.

Wielki Tydzień i Wielkanoc w tradycji ludowej

Wielki Tydzień i Wielkanoc w tradycji ludowej

Wielki Tydzień oraz cykl związanych z nim uroczystości i obrzędów to ostatni tydzień Wielkiego Postu, przypadający pomiędzy dwiema wielkimi niedzielami: Palmową i Wielkanocną. Charakteryzuje się on bardzo bogatą liturgią, obfituje także w liczne tradycje ludowe, zwyczaje domowe i intensywne przygotowania świąteczne.